Giriş

Bilişim sistemlerinin her alanda kullanılmaya başlanılması ve sistemlerin kullanıcılara ait çok sayıda veriyi izinli/izinsiz bünyelerinde saklamaları dikkate alındığında, adli soruşturmalar sırasında bu sistemler kolluk kuvvetlerinin öncelikli deliller kapsamında değerlendirilmeye başlanılmıştır.

Dijital delillerin araştırılması, elde edilmesi, incelenmesi, verilerin analiz ve değerlendirme neticesinde herkesin anlayabileceği türde raporlanması maksadıyla görevlendirilecek personelin, adli bilişim alanında gerekli temel eğitimler alması sonrasında uzmanlaşacağı alandaki diğer eğitimleri alması öncelikli hedefler arasındadır. Yani adli bilişim faaliyet yürüten şirket veya kurs merkezlerinden alınacak birkaç sertifika ile adli bilişim uzmanı olunamayacaktır.

Bu alanda gerekli eğitim ve kursları tamamlayan personel staj ve tecrübe kazanma maksatlı olarak belirli bir süre uzman personel gözetiminde çalışması gerekmektedir.

Uzman gözetiminde staj yapacak personele zaman zaman münferit olarak test amaçlı çeşitli dosyalar verilerek, bunların belirlenen kriterler kapsamında incelenme ve raporlanması istenebilir.

Kurumsal olarak veya bilirkişi olarak hazırlanan raporlardaki hata ve noksanlıklar, bilirkişi veya kurumun güvenirliliğine gölge düşürecektir.

Örneğin, belirli bir görüşe sahip şüphelinin dijital delil incelemesinde yapılacak kelime aramasında (Keyword Search), karşıt görüşlü bir web sitesinden veya çok bilinen bir haber sitesinden dijital delile bulaşmış kelimelerin tespitinde, tespitin kaynağı incelenmeden doğrudan hedef kelime tespiti olarak raporlanması, hedef kelimenin birden fazla tespit edildiğinin ifade edilmesi “dijital deliller içerisinde yapılan kelime aramasında hedef kelime 3500 adet tespit edilmiştir” rapora olan güvenirliliği tartışmalı hale getirecektir.

Tecrübe başlangıcı

Adli bilişime yönelik personel seçiminde, personelin teknik bilgisi mutlaka gerekli iken, adli incelemeler sırasında soruşturma makamı veya mahkemelerin talepleri doğrultusunda yapılacak incelemelerde verilerin tespiti, yorumlanması ve analizinin için de güncel ve sosyal olayları yakından takip eden, yurtiçi/yurtdışındaki kişi ve olaylara yönelik yorum getirebilecek kadar bilgi sahibi olması gerekmektedir. Karşıt görüşe sahip bir resim veya ifade, incelemesi yapılan rapora dahil edildiğinde istenmeyen sonuçların doğmasına neden olunabilecektir. Bu kapsamda en iyi örnek, İstanbul C.Başsavcılığı tarafından bilirkişi olarak görevlendirilen polisin hazırladığı rapora “FETÖ/PDY terör örgütüne yakınlığı ile bilinen Odatv isimli haber sitesi!” ifadesini koyması ve bu durumun basına düşmesi üzerine görevli polis açığa alınmıştır.[1]

Adli inceleme ve değerlendirme yerine, şu an ülkemizde bazı bilirkişi ve kurumların yaptığı gibi, imaj alım sonrasında bütün verilerin export edilerek talep makamlarına gönderilmesi işlemi yapılacaksa, personelin temel teknik bilgisinin olması bu iş için yeterlidir.

Yeni başlayan personel faaliyeti

Adli bilişim alanında çalışacak kişilerin,

  • Adli bilişim faaliyetleri zahmetli ve uzun bir süreç gerektirdiğinden öncelikle bu işi sevmesi,
  • Geçmişinde bilişim alanında belirli bir bilgi birikimi olması,
  • Ülke gündemine (gerektiğinde dünya gündemi) ait bilgi birikimi olması,
  • Bilişim alanına yönelik hazırlanmış kitapları okuması,
  • Geçmiş yıllarda hazırlanmış çeşitli uzman raporlarını incelemesi,
  • Kendi uzmanlık alanına yönelik internetten araştırmalar yapması,
  • Uzman personel gözetiminde belirli bir süre çalışması,
  • Bilgi birikimi için, kolluğun suç örgütlerine yaptığı operasyonel faaliyetler kapsamındaki taktik ve tekniklere yönelik açık kaynağı takip etmesi,
  • Bilişim alanında uzman kişilerce verilecek eğitimleri alması gerekmektedir.

[1] https://odatv4.com/ve-o-polis-aciga-alindi-11051930.html